Blog: Patiëntvriendelijk rapporteren als een pro

Door: Peggy van der Pol

Benieuwd en met een hoofd vol vragen stap ik de lichte werkkamer van dr. Berend Terluin in. Hij is huisarts en geestelijk vader van de VierDimensionale KlachtenLijst (4DKL). Dit is inmiddels het meest gebruikte GGZ-instrument in de Nederlandse huisartsenzorg. De 4DKL staat al in de standaard testotheek van NETQ, maar ik ben benieuwd hoe het instrument precies in de praktijk wordt toegepast. Kunnen we nog stappen zetten om het bijbehorende rapport te optimaliseren voor patiënten en hun behandelaren? Wie kan daar beter in adviseren dan meneer Terluin himself?

Visualisatie uit het vernieuwde patiëntrapport

Ik pak mijn fictieve 4DKL resultatenrapport uit mijn tas en leg het tussen ons in op tafel. Wanneer de koffie op tafel staat pakt Berend – ik mag tutoyeren – het erbij en praat me door ‘mijn’ resultaten heen. Zijn uitleg zal de basis vormen voor een geheel vernieuwd patiëntrapport.

Het nieuwe rapport bevat niet meer alleen cijfers en grafieken, maar ook toelichting over wat distress, depressie, angst en somatisatie nu eigenlijk zijn. Hierbij geldt: korter is beter. Dus alleen wanneer je hoog scoort op een schaal, krijg je aanvullende uitleg. Naast verbale toelichting, voegen we ook visuele elementen toe. Het eindresultaat heeft Berends fiat inmiddels gekregen. Ik ben erg benieuwd wat de POH-ers en hun patiënten van het vernieuwde rapport vinden. We gaan het testen in onze pilot met PRO Praktijksteun.

Waarom het 4DKL rapport pimpen?
Angst- en stemmingsstoornissen zijn de meest voorkomende psychische aandoeningen en de nummer 4 en 5 ziekten als je kijkt naar de totale ziektelast in Nederland. 1) Het is dus ook niet gek dat de 4DKL zo veel gebruikt wordt. De richtlijn depressie stelt: Het gebruik van een vragenlijst zoals de 4DKL kan helpen bij het uitvragen van de klachten en aanleiding geven voor een diagnostisch gesprek. Een vragenlijst is niet geschikt om de diagnose depressie te stellen; dit vergt nadere diagnostiek. 2)

Vanuit mijn Trimbostijd ben ik ervan doordrongen dat vroege signalering en laagdrempelige interventies veel psychisch leed kunnen voorkomen. Een depressie heeft een enorme invloed op het dagelijks functioneren en de kwaliteit van leven van patiënten. Dus ik begrijp de meerwaarde van een korte vragenlijst die bedoeld is om een stressproces te onderscheiden van depressie, angst en somatisatie. Bij lichte klachten kunnen preventieve psychologische interventies, zoals eHealth, het ontstaan van een depressieve stoornis met 26% doen afnemen. 3)

Bij een matige of hoge score is er mogelijk al sprake van een depressieve stoornis. Dan zal de huisarts of POH-GGZ in dialoog gaan met een patiënt over begeleiding in de praktijk, verdere diagnostiek of doorverwijzing. Als gesprekstool en verwijsinformatie helpt het de stap naar behandeling te verkleinen.

Kortom, de 4DKL is een eerste stap om klachten in beeld te krijgen en het gesprek daar over aan te gaan. Zo helpt de 4DKL om geen ernstige gevallen te missen. Juist door het belang van vroege signalering, hebben we gemeend dat dit het eerste instrument moest zijn waarvan we de rapportage aan zouden pakken.

4DKL-en als een pro
Maar hoe zet je dit instrument dan precies in, in de spreekkamer, onder de hoge werkdruk van de huisartsenpraktijk? In de volgende nieuwsbrief laten we Berend Terluin aan het woord. Hij vertelt voor welke patiënten hij zijn 4DKL heeft ontworpen.

 

1. https://www.trimbos.nl/kennis/cijfers/depressie
2. https://www.nhg.org/?tmp-no-mobile=1&q=node/1743#idp106640
3. https://www.trimbos.nl/docs/e47fdcf4-bf15-48d8-bf2e-e9c3c0c9d995.pdf

 

Dr. Peggy van der Pol is werkzaam als consultant bij NETQ Healthcare, waar zij zich onder meer toelegt op het faciliteren van het gebruik van ROM-gegevens en het verbeteren van patiëntrapportages.