“Ondanks psychiatrische problematiek een volwaardig leven leiden”

Op 22 september vindt in Eindhoven het jaarlijkse F-ACT congres plaats. Dit jaar wordt het congres georganiseerd door GGZ Eindhoven en De Kempen (GGzE) en Novadic-Kentron, met als thema ‘F-ACT into the Future’. Een veelzijdig en inspirerend programma over de toekomst van F-ACT, met onder andere Jim van Os, Tony Bosma en Anita Witzier.

NETQ Healthcare sprak met Cynthia Blaauw, één van de organisatoren van het congres en manager F-ACT bij GGzE. Cynthia Blaauw: “Onze visie is om zoveel mogelijk in een normale omgeving te doen.”

F-ACT into the Future online

Wat is de visie van GGzE op F-ACT?
“Als GGzE hebben we al een langere geschiedenis waarin we het belangrijk vinden om cliënten met psychiatrische problematiek in de thuissituatie hulp te bieden. Vroeger heette dat casemanagement. In 2013 heeft GGzE Flexible Assertive Community Treatment (F-ACT) ingevoerd, nadat vele ggz instellingen in Nederland – waarvan GGZ Noord-Holland Noord als eerste – deze systematiek met goed gevolg geïmplementeerd hadden. F-ACT geeft veel ondersteuning aan hoe je de zorg rondom die groep cliënten goed kunt vormgeven.

“Als het tijdelijk minder goed gaat met een cliënt, kiezen wij niet meteen voor opname, maar schalen we de zorg op. We stellen alles dan in werking om ervoor te zorgen dat iemand gewoon thuis kan blijven en daar kan herstellen. Ook als het periode iets minder goed gaat met de cliënt. Dat is een van de kernpunten van F-ACT, naast het herstel en de eigen regie van de cliënt.”

Hoe vertaalt GGzE F-ACT naar de praktijk?
“GGzE heeft acht F-ACT teams, waarvan vijf in de stad Eindhoven en drie in de regio. In onze stadsteams werken wij samen met Novadic-Kentron, een grote verslavingsinstelling bij ons in de regio. Wij geloven in een integrale aanpak van verslaving en psychiatrie; dat dat beter werkt dan wanneer je die gebieden afzonderlijk van elkaar behandelt. Medewerkers van Novadic-Kentron werken bij ons in de multidisciplinaire F-ACT teams. Gezien onze integrale F-ACT aanpak, was het een logische stap om samen met Novadic-Kentron het F-ACT congres te organiseren.”

Hoe ziet volgens GGzE de toekomst van F-ACT eruit?
“Dat weten we nog niet precies. Maar er zijn een aantal dingen die we wel al weten. Zoals bijvoorbeeld de algemene trend dat het niet langer alleen aan de ggz is om met de psychiatrie bezig te zijn. Dat betekent ook dat de ggz lang niet alles meer regelt voor cliënten, maar dat andere ketenpartners daar ook een steeds belangrijkere rol in spelen. Wij doen het niet meer alleen. De bedoeling van het congres is dan ook om daar met elkaar over in gesprek te gaan.”

Kunt u een voorbeeld noemen?
“Toen ik begon met werken in de psychiatrie – inmiddels alweer twintig geleden – was de kans vrij groot dat mensen die kampten met schizofrenie en psychoses, voor langere tijd – vaak de rest van hun leven – op de Grote Beek verbleven, ons psychiatrische ziekenhuis. Nu is het heel anders. Nu kijken we vooral naar wat je nog allemaal wel kan. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat iemand ondanks zijn of haar psychiatrische problematiek een volwaardig leven leidt?

“Dat betekent ook dat je als ggz instelling veel meer gericht bent op het samenwerken met ketenpartners, zoals de gemeente, woningbouwverenigingen en arbeidsvoorzieningsplekken. Onze visie is nu om zoveel mogelijk in een normale omgeving te doen. Dat betekent dat cliënten die op zichzelf wonen, gewoon een huis huren van de woningbouwvereniging. Ze gaan aan het werk bij een gewoon bedrijf en sporten in een normale sportschool. Soms is de afstand tot de reguliere arbeidsmarkt nog wat groot. Daarom creëren we ook plek om dingen te mogen leren in een veilige omgeving. Een voorbeeld is dat we nu een koffiebranderij hebben opgericht. We leiden cliënten op als barista en we zijn met bedrijven aan het onderhandelen of we daar ook de koffie kunnen gaan leveren.

“Dat is echt een verschil met twintig jaar geleden, toen de zorg veel meer binnen de muren van een ggz instelling plaatsvond, met de daarbij behorende interne woonfaciliteiten en -begeleiding en dagbestedingsprogramma’s. Dat neemt niet weg dat er nog steeds een groep mensen is die de veiligheid, beslotenheid en structuur van een instelling wel nodig heeft. Daarom hebben we ook nog steeds een kliniek.”

Kunt u alvast iets meer vertellen over het congres F-ACT into the Future?
“De bedoeling van het congres is om over de toekomstmogelijkheden met elkaar in gesprek te gaan. Jim van Os komt vertellen over De Nieuwe GGZ. Futurist Tony Bosma gaat ons iets vertellen over de toekomst en hoe je die tegemoet kan treden – hoe die te omarmen in plaats van er bang voor te zijn. Anita Witzier komt vertellen over wat zij meegemaakt heeft in de psychiatrie naar aanleiding van haar televisieprogramma ‘Anita wordt opgenomen’. Kortom: een veelzijdig programma, anders dan een standaardcongres, ook qua indeling.

“We hopen ook heel erg dat er brede belangstelling is voor het congres. Dat naast zorgprofessionnals, mensen van onder andere de politie, de gemeente en het UWV op het congres afkomen. Wij worden namelijk allemaal in het dagelijks leven geconfronteerd met mensen die te maken hebben met psychiatrische problematiek. Die komen we al dagelijks tegen en gaan we in de toekomst steeds meer tegenkomen.”

Meer weten?
Meer informatie over het congres F-ACT into the Future vindt u op http://www.factcongres.nl/.