“Hoe kunnen we negatieve vooroordelen in de zorg verminderen en daarmee bijdragen aan herstel?”

Op 17 maart vindt in Utrecht het congres ‘Goede GGZ! Herstel van de menselijke maat’ plaats. Tijdens het congres geeft Kim Helmus, GZ-psycholoog bij Arkin en oprichter van de stichting ‘Wat Doe Jij?’, een workshop over stigma en hoe je vooroordelen over jezelf en de ander kunt verminderen. Kim Helmus: “Hulpverleners en cliënten die in een continuüm denken over psychische klachten, zijn minder veroordelend naar de ander. Minder stigmatiserend. En dat kan bijdragen aan herstel.”

Lees hieronder het interview dat NETQ Healthcare onlangs hield met Kim Helmus over de menselijke maat in de GGZ, stigma en de ’De Nieuwe GGZ’ beweging.

Waar gaat uw presentatie over tijdens het congres ‘Goede GGZ! Herstel van de menselijke maat’?
“Onze presentatie gaat over de gevolgen van negatieve oordelen in om de zorg en we gaan in gesprek over wat je daaraan zou kunnen doen. De kernvraag is: Wat Doe Jij?

Kim Helmus website def

“Waarom heb je dit vak gekozen? Waarom stap je op je fiets naar je werk elke ochtend? Wat doe je zelf om bij te dragen aan jouw eigen herstel? En hoe kan je ervoor zorgen dat automatische (voor)oordelen – waar we toch allemaal last van hebben – niet leidend zijn in het contact met jezelf en de ander. We ontwikkelden een workshop voor zowel cliënten als hulpverleners en onderzochten deze op effect. De resultaten van het onderzoek worden in de presentatie ook besproken.

“Hoe kan je ervoor zorgen dat automatische (voor)oordelen
niet leidend zijn in het contact met jezelf en de ander?”

Wat betekent dat, in een continuüm denken?
“Dat je nadenkt over psychiatrische klachten op een oplopende schaal waar iedereen een plek heeft. Bijvoorbeeld als het gaat over angst. Momenteel heb je misschien minder angst in je leven, maar er kunnen ook momenten zijn waarop je meer gestrest bent of zorgen maakt, bij sommige mensen loopt de stress zo hoog op dat ze ernstige klachten ontwikkelen. Dat geldt ook voor mensen die we in de GGZ tegenkomen – zij zitten ergens op diezelfde glijdende schaal. Dat kan over tijd en per persoon heel sterk variëren. In Duitsland is onderzoek gedaan waaruit bleek dat mensen die meer in een continuüm denken over psychische klachten, minder veroordelende opvattingen hebben. Wat er namelijk gebeurt, is dat men minder gaat nadenken in wij/zij tegenstellingen. Als in: wij zijn gezond, zij zijn ziek. Die discrepantie vervaagt daarmee. Wat wij in de workshop gaan doen is mensen dat verschil laten ervaren. Het verschil tussen wij/zij denken en inclusief denken.

Wat betekent volgens u de menselijke maat in de GGZ?
“De GGZ streeft naar geestelijke gezondheid en herstel. Daarin de menselijke maat hoog houden is mijns inziens dat je goed vraagt naar iemand zijn verhaal en dat je met je interventies aansluit bij waar iemand is in zijn herstelproces. Meevoelen, contact maken, goed luisteren en bovenal mens zijn.

“Dat iemand vervolgens weer hoop gaat ervaren:
dat maakt wat mij betreft ons vak zo de moeite waard”

“Wat hulpverleners soms vergeten is dat we mensen tegenover ons hebben zitten met een eigen ervaringen en een eigen context. Dan gaan we maar aan de slag waarbij vergeten wordt: wat is hier nu echt nodig? Mijn motto is: see the need. Wat is er in deze situatie voor deze unieke persoon nodig om in de richting van herstel te bewegen? Daar heel bewust en eerlijk een afweging in maken. En dat iemand vervolgens weer hoop gaat ervaren: dat maakt wat mij betreft ons vak zo mooi en de moeite waard.

Welke ontwikkelingen ziet u bij Arkin omtrent de toekomst van de GGZ?
“Onlangs is bekend geworden dat Arkin meedoet met De Nieuwe GGZ beweging. Arkin voert nu gesprekken met initiatiefnemers van De Nieuwe GGZ over het inrichten van een proeftuin waar cliënten in de wijk en online ondersteund worden. Er is een duidelijke beweging van Arkin in de richting van De Nieuwe GGZ en het denken daaromheen qua visie. Een goede ontwikkeling.”

 

Op de foto: Kim Helmus

Meer weten?
Bekijk hieronder de trailer van de film die Kim Helmus maakte over haar zoektocht naar wat werkt tegen stigma in de zorg:

Meer informatie over het congres ‘Goede GGZ! Herstel van de menselijke maat’ vindt u op de website van Stichting Sympopna.